අධිකරණ නියෝගය තිබුණත් භික්ෂූන්ට පහරදීමට පොලිසියට අයිතියක් නැහැ!
අනුරාධපුර රුවන්වැලිසෑය ආසන්නයේ 2026 නොවැම්බර් 7 වැනිදා සිදුවූ සිද්ධිය සම්බන්ධයෙන් පොලිසියේ ක්‍රියාකලාපය පිළිබඳව රටේ ජනතාවට බරපතළ ප්‍රශ්න ගණනාවක් මතුව තිබෙනවා.
මෙය හුදෙක් භික්ෂූන් වහන්සේලා පිරිසක් සහ පොලිසිය අතර ඇතිවූ ගැටුමක් ලෙස සලකා බැහැර කළ හැකි සිද්ධියක් නොවෙයි. අධිකරණ නියෝගයක් ක්‍රියාත්මක කිරීමේදී පොලිසිය අනුගමනය කළ ක්‍රමවේදය,භාවිත කළ බලය සහ භික්ෂූන් වහන්සේලාට පහරදීම් සම්බන්ධයෙන් බරපතළ ලෙස විමසා බැලිය යුතු කරුණු තිබෙනවා.
මුලින්ම කිව යුත්තේ අධිකරණ නියෝගයකට අවනත වීම සෑම පුරවැසියකුගේම වගකීමක් බවයි.එම නියෝගය ක්‍රියාත්මක කිරීම පොලිසියේ රාජකාරියක්.නමුත් අධිකරණ නියෝගයක් තිබූ පමණින් පොලිසියට තමන් කැමති ආකාරයට බලය යෙදවීමට හෝ පුද්ගලයන්ට පහරදීමට අයිතියක් ලැබෙන්නේ නැහැ.
■ පොලිසිය නීතිය ක්‍රියාත්මක කළ යුතුයි.ඒ වගේම පොලිසියත් නීතියට යටත් විය යුතුයි.
අධිකරණ නියෝගයෙන් කියා තිබුණේ කුමක්ද?අනුරාධපුර මහේස්ත්‍රාත් අධිකරණයේ AN/MC/AR/36493/2026 අංක දරන 2026.11.07 දිනැති නියෝගයෙන් අපරාධ නඩු විධාන සංග්‍රහයේ 106(1) වගන්තිය යටතේ රුවන්වැලිසෑය සහ ශ්‍රී මහා බෝධිය ඇතුළු පූජනීය භූමියෙන් ඉවත්වන ලෙසත්, තාවකාලික කූඩාරම් ඉවත් කරන ලෙසත්, පුරාවිද්‍යාත්මක ස්මාරකවලට හානි නොකරන ලෙසත් නියෝග කර තිබෙනවා.
පොලිසිය අධිකරණයට ඉදිරිපත් කර තිබූ කරුණක් වන්නේ වන්දනාමාන කිරීමට පැමිණෙන බැතිමතුන්ට බාධා සිදුවන බවයි.එහෙත් මෙහිදී ප්‍රශ්න කිහිපයක් මතුවෙනවා.
● බැතිමතුන්ට බාධාවක් සිදුවූයේ කෙසේද?
● එය සිදුවූයේ කුමන ස්ථානයේද?
● කූඩාරම් ඉවත් කිරීමෙන් හෝ ගමන් මාර්ග නිදහස් කිරීමෙන් එම ගැටලුව විසඳිය නොහැකි වූයේ ඇයි?
● සම්පූර්ණ පූජනීය භූමියෙන්ම පිරිස ඉවත් කිරීම අවශ්‍ය වූයේ කුමන හේතුවක් මතද?
මේවාට පැහැදිලි පිළිතුරු අවශ්‍යයි.අධිකරණයට පොලිසිය ඉදිරිපත් කළ මුල් වාර්තාව සහ ඒ සඳහා තිබූ සාක්ෂි ද පරීක්ෂා කළ යුතුයි.අධිකරණ නියෝගයක් ලබාගැනීමට පොලිසියට නීත්‍යනුකූල බලයක් තිබුණා කියා,එය ක්‍රියාත්මක කිරීමේදී පොලිසිය කරන සෑම ක්‍රියාවක්ම නීත්‍යනුකූල යැයි පිළිගන්න බැහැ.
භික්ෂූන් වහන්සේලාට පහරදුන් දර්ශන රටටම පෙනෙනවා. පොලිසියට ඒවා නොපෙනෙන්නේද?මෙම සිද්ධියේ වඩාත්ම බරපතළ කරුණ වන්නේ භික්ෂූන් වහන්සේලාට පොලිසිය විසින් පහරදුන් බව පෙන්වන ඡායාරූප සහ වීඩියෝ දර්ශන Facebook ඇතුළු සමාජ මාධ්‍යවල විශාල වශයෙන් සංසරණය වීමයි.
මේවා හුදෙක් කටකතා හෝ කෙනකු කළ ප්‍රකාශ පමණක් නොවෙයි.ජනතාවට දැකගත හැකි දර්ශන විශාල ප්‍රමාණයක් සමාජ මාධ්‍ය ඔස්සේ හුවමාරු වෙනවා.ඒවායේ පෙනෙන ක්‍රියාකලාපය පිළිබඳව රටේ ජනතාවට බරපතළ ප්‍රශ්න මතුවීම සාධාරණයි.
අධිකරණ නියෝගයක් ක්‍රියාත්මක කිරීමට පොලිසියට බලය තිබෙනවා.නමුත් එම බලය යොදාගෙන භික්ෂූන් වහන්සේලාට පහරදීමට,බිම ඇද දැමීමට හෝ අවමන් සහගත ලෙස සැලකීමට කිසිදු පොලිස් නිලධාරියකුට අසීමිත බලයක් නැහැ.
යම් පුද්ගලයකු අධිකරණ නියෝගයකට අවනත නොවූයේ නම් ඔහුට එරෙහිව නීතියෙන් නියම කර ඇති ක්‍රියාමාර්ග ගත හැකියි.එහෙත් ඒ මුවාවෙන් පහරදීමක් සිදුකිරීමට පොලිසියට අයිතියක් ලැබෙන්නේ නැහැ.
● අත්අඩංගුවට ගැනීමට උත්සාහ කළ පුද්ගලයන් ශාරීරික ප්‍රතිරෝධයක් දැක්වූවාද?
● එසේ නම් ඔවුන් පාලනය කිරීමට යෙදවූ බලය අවශ්‍ය හා සමානුපාතික වූවාද?
● පහරදීම් සිදුවී තිබේ නම් ඒවාට සම්බන්ධ නිලධාරීන් කවුරුන්ද?
● තුවාල ලැබූවන්ට වහාම වෛද්‍ය ප්‍රතිකාර ලබාදුන්නාද?
■ මේ ප්‍රශ්නවලට පොලිසිය පිළිතුරු දිය යුතුයි.
මෙය බරපතළ මානව හිමිකම් ප්‍රශ්නයක්.
ශ්‍රී ලංකා ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 11 වැනි වගන්තිය අනුව කිසිදු පුද්ගලයකු වධහිංසාවට හෝ කෲර,අමානුෂික හා අවමන් සහගත සැලකීමකට ලක් කළ නොහැකියි.12 වැනි වගන්තිය නීතිය ඉදිරියේ සමාන ආරක්ෂාව තහවුරු කරනවා.13 වැනි වගන්තිය අත්තනෝමතික අත්අඩංගුවට ගැනීම්වලට එරෙහි ආරක්ෂාව සලසනවා.14(1)(b) සහ 14(1)(e) වගන්ති සාමකාමීව රැස්වීමේ සහ ආගම ඇදහීමේ නිදහස පිළිගන්නවා.
එම අයිතිවාසිකම් නීතියෙන් නියම කළ හැකි සීමාවන්ට යටත් වුවත්,වධහිංසාවෙන් සහ කෲර,අමානුෂික හෝ අවමන් සහගත සැලකීමෙන් නිදහස් වීමේ අයිතිය එවැනි සීමාවකට යටත් කළ නොහැකියි.
එබැවින් භික්ෂූන් වහන්සේලාට පහරදීමක් සිදුවී ඇත්නම් එය හුදෙක් ආගමික හැඟීම්වලට සිදුවූ හානියක් පමණක් නොවෙයි. සිද්ධියේ ස්වභාවය සහ සාක්ෂි අනුව එය මූලික මිනිස් අයිතිවාසිකම් උල්ලංඝනය කිරීමක් ද විය හැකියි.
පොලිස් නිලධාරීන්ට බලය ලබාදී තිබෙන්නේ නීතිය ආරක්ෂා කිරීමට මිස නීතිය උල්ලංඝනය කිරීමට නොවෙයි.ඒ නිසා මේ සිද්ධිය සම්බන්ධයෙන් වගකිව යුතු නිලධාරීන් සිටී නම් ඔවුන්ගේ තරාතිරම හෝ තනතුර නොබලා නීතිය ක්‍රියාත්මක කළ යුතුයි.
■ දැන් බලධාරීන් කළ යුත්තේ කුමක්ද?
පොලිස්පතිවරයා,ජාතික පොලිස් කොමිෂන් සභාව සහ ශ්‍රී ලංකා මානව හිමිකම් කොමිෂන් සභාව මේ සිද්ධිය සම්බන්ධයෙන් ස්වාධීන පරීක්ෂණයක් ආරම්භ කළ යුතුයි.සමාජ මාධ්‍යවල සංසරණය වන වීඩියෝ දර්ශනවල මුල් පිටපත්, CCTV දර්ශන, පොලිස් නිලධාරීන් සතුව ඇති කැමරා දර්ශන, අත්අඩංගුවට ගැනීමේ සටහන්,වෛද්‍ය වාර්තා සහ එදින රාජකාරියේ නිරතව සිටි නිලධාරීන්ගේ තොරතුරු සියල්ල පරීක්ෂා කළ යුතුයි.
දර්ශනවලින් පෙනෙන සිදුවීම්වල සම්පූර්ණ පසුබිම තහවුරු කරගැනීම අවශ්‍ය වුවත්,ඒවා නොසලකා හැරීමට හෝ සිද්ධිය සාමාන්‍ය පොලිස් රාජකාරියක් ලෙස හඳුන්වා නිහඬ වීමට කිසිවකුට අයිතියක් නැහැ.
පහරදීමක් සිදුවී ඇත්නම් එයට සම්බන්ධ නිලධාරීන් කවුරුන්ද,ඔවුන්ට එරෙහිව ගන්නා පියවර මොනවාද යන්නත් ජනතාවට දැනුම් දිය යුතුයි.
එසේම මේ විරෝධතාවයට හේතු වූ පූජනීය භූමියේ සංවර්ධන සැලැස්ම සහ අදාළ ගැසට් නිවේදනය පිළිබඳවත් රජය පැහැදිලි පිළිතුරක් ලබාදිය යුතුයි. විරෝධතාවක් නතර කිරීමෙන් එහි මූලික ගැටලුව විසඳෙන්නේ නැහැ.
ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 9 වැනි වගන්තියෙන් බුද්ධාගමට ප්‍රමුඛස්ථානය ලබාදී තිබෙනවා. බුද්ධ ශාසනය ආරක්ෂා කිරීම සහ පෝෂණය කිරීම රාජ්‍යයේ වගකීමක්.එම වගකීම ඉටු කළ යුත්තේ නීතියේ ආධිපත්‍යය සහ ජනතාවගේ අයිතිවාසිකම් ද ආරක්ෂා කරමින්.
අවසානයේ කියන්නට ඇත්තේ මෙපමණයි.භික්ෂූන් වහන්සේලා නීතියට ඉහළින් සිටිය යුතු නැහැ.ඒ වගේම පොලිසියත් නීතියට ඉහළින් සිටිය යුතු නැහැ.
අධිකරණ නියෝගයකට අවනත නොවීමක් සිදුවී ඇත්නම් ඒ සඳහා නීතියෙන් නියම කර ඇති ක්‍රියාමාර්ග ගන්න.නමුත් එම නියෝගය මුවාවෙන් භික්ෂූන් වහන්සේලාට පහරදීමක් හෝ අමානුෂික ලෙස සැලකීමක් සිදුවී ඇත්නම් ඒ පිළිබඳව ද නීතිය ක්‍රියාත්මක කරන්න.
නීතියේ ආධිපත්‍යය කියන්නේ ජනතාව පමණක් නීතියට යටත් වීම නොවෙයි.නීතිය ක්‍රියාත්මක කරන පොලිසියත් නීතියට යටත් වීමයි.අධිකරණ නියෝගයක් හෝ පොලිස් නිල ඇඳුමක් මූලික මිනිස් අයිතිවාසිකම් උල්ලංඝනය කිරීමට ආවරණයක් කරගත නොහැකියි.
මේ සිද්ධියේ සැබෑ කරුණු හෙළිදරව් කර,වගකිව යුතු සියලු දෙනා නීතිය ඉදිරියට ගෙන ඒම රජයේ වගකීමයි. ජනතාවට අවශ්‍ය වන්නේ සිද්ධිය යටපත් කිරීමක් නොවෙයි. සිදුවූයේ කුමක්ද යන්න පිළිබඳ සත්‍යයත්,වරදක් කළ අයට එරෙහිව නීතිය ක්‍රියාත්මක වීමත්ය.
3 Viewers
