බුද්ධ ශාසනය, මහ සඟරුවන සහ ජාතිය ශක්තිමත් කළ හැකි නඩු තීන්දුවක්
නාකොලගනේ පුරාණ රාජමහා විහාරය සම්බන්ධයෙන් ලබා දී ඇති මෑතකාලීන ශ්රේෂ්ඨාධිකරණ නඩු තීන්දුව ඉතා වැදගත් සහ කාලෝචිත නඩු තීන්දුවකි. එය නිවැරදිව අවබෝධ කරගෙන ක්රියාත්මක කළහොත්, බුද්ධ ශාසනය ශක්තිමත් කිරීමට, සාංඝික දේපළ ආරක්ෂා කිරීමට, පූජනීය දේපළ අවභාවිතය වැළැක්වීමට සහ බුද්ධ ශාසනයේ දිගුකාලීන ස්ථිරභාවය තහවුරු කිරීමට ලැබුණු විශිෂ්ට අවස්ථාවක් ලෙස සැළකිය හැකිය.
විහාරස්ථාන දේපළ යනු සාමාන්ය පුද්ගලික දේපළක් නොවේ. සාංඝික දේපළ යනු පරම්පරා ගණනාවක් පුරා දායක දායිකාවන් විසින් ශ්රද්ධාවෙන්, කැපවීමෙන් සහ බුද්ධ ශාසනය කෙරෙහි ඇති ගැඹුරු ගෞරවයෙන් පූජා කරන ලද දේපළකි. එය බුද්ධ ශාසනයට, මහ සඟරුවනට, දායක දායිකාවන්ට, අනාගත පරපුරට සහ පුළුල් සමාජයට අයත් පූජනීය සම්පතකි. එබැවින් එවැනි දේපළ නුවණින්, කරුණාවෙන්, විනිවිදභාවයෙන් සහ වගකීමෙන් ආරක්ෂා කළ යුතුය.
ශ්රී ලංකාවේ බොහෝ විහාරස්ථාන සතුව වටිනා ඉඩම් හා ගොඩනැගිලි ඇත. සමහර විහාරස්ථාන ඒවාට ඇති සම්පත් හා දැනුම අනුව දැනටමත් හොඳින් කළමනාකරණය කරමින් සිටී. ඇත්ත වශයෙන්ම, බොහෝ විහාරස්ථාන නිසි වාර්තා පවත්වාගෙන යමින්, විහාරස්ථාන සංවර්ධනයට ආදායම් යොදා ගනිමින්, භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ සුභසාධනයට සහාය වෙමින්, දහම් අධ්යාපනය පවත්වාගෙන යමින් සහ සමාජයට සේවය කරමින් හොඳ පුරුදු අනුගමනය කරයි. එවැනි යහපත් ආදර්ශ අගය කළ යුතු අතර තවදුරටත් දිරිමත් කළ යුතුය.
එසේම, මෙම නඩු තීන්දුව අපට මතක් කර දෙන්නේ, සමහර අවස්ථාවලදී විහාරස්ථාන ඉඩම් භාවිත නොවීම, අඩු භාවිතයට ලක්වීම, වෙළෙඳපොළ වටිනාකමට වඩා අඩු මුදලකට බදු දීම, නිසි ලේඛන නොමැතිව භාවිතයට දීම, හෝ බාහිර පාර්ශ්වයන් විසින් අවභාවිතයට ලක්වීම වැනි තත්ත්වයන් ඇතිවිය හැකි බවයි. සමහර විට මෙවැනි දේ සිදුවන්නේ නරක අදහසක් නිසා නොව, විහාරස්ථානවලට නීතිය, තක්සේරු කිරීම, මුදල් කළමනාකරණය, පරිසර කළමනාකරණය සහ පාලනය වැනි ක්ෂේත්රවල වෘත්තීය සහාය නොලැබීම නිසා විය හැකිය. එබැවින් ඉදිරි මඟ විවේචනය, දෝෂාරෝපණය හෝ භික්ෂූන් වහන්සේලා කෙරෙහි අයහපත් හැඟීම් ඇති කිරීම නොවිය යුතුය. ඉදිරි මඟ විය යුත්තේ ගෞරවයෙන් යුතු සහාය, ප්රායෝගික මඟපෙන්වීම සහ යහපත් පාලනයයි.
මහ සඟරුවනට තම උතුම් ආධ්යාත්මික මාර්ගය බාධාවකින් තොරව ඉදිරියට ගෙන යෑම සඳහා අනවශ්ය පරිපාලනික හා මූල්ය බරවලින් ආරක්ෂාව ලැබිය යුතුය. විශේෂයෙන්ම පොදු ජනතාවද ආර්ථික දුෂ්කරතා මුහුණ දෙන කාලයක, භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ ආධ්යාත්මික ජීවිතයට බාධාවක් නොවන පරිදි ස්ථාවර ආදායමක් ලබාදිය හැකි ප්රායෝගික හා සදාචාරාත්මක වැඩපිළිවෙළවල් විහාරස්ථානවලට අවශ්ය වේ. විහාරස්ථාන දේපළ නිසි ලෙස කළමනාකරණය කරන්නේ නම්, මහ සඟරුවනට අනවශ්ය මූල්ය පීඩන, ආරවුල්, අවුල් සහගත තත්ත්වයන් හෝ නොසුදුසු පාර්ශ්වයන් මත යැපීම්වලට මුහුණ දීමට සිදු නොවනු ඇත. එමඟින් උන්වහන්සේලාට ධර්මය, භාවනාව, ඉගැන්වීම, ප්රජා මඟපෙන්වීම සහ බුද්ධ ශාසනය ආරක්ෂා කිරීම කෙරෙහි වඩාත් අවධානය යොමු කළ හැකිය.
නිසි නීතිමය සහ පාලන රාමුවක් මඟින් බොහෝ ප්රතිලාභ ලබාගත හැකිය. නීත්යානුකූල බදු ගිවිසුම්, නිසි තක්සේරු කිරීම්, විනිවිදභාවයෙන් යුතු ගිවිසුම්, ස්වාධීන උපදෙස් සහ අදාළ අධිකාරීන්ගේ අනුමැතිය මඟින් විහාරස්ථාන දේපළෙන් සාධාරණ ආදායමක් උපයා ගත හැකිය. මෙය සාංඝික දේපළ වෙළෙඳපොළ වටිනාකමට වඩා අඩු වටිනාකමකට බදු දීම හෝ පවරා දීම වැළැක්වීමට උපකාරී වේ. එමෙන්ම ගිහි පුද්ගලයකු, ව්යාපාරික පාර්ශ්වයකු, දේශපාලනඥයකු, නිලධාරියකු හෝ වෙනත් ඕනෑම පුද්ගලයකු විසින් පූජනීය දේපළ පුද්ගලික ලාභය සඳහා අවභාවිත කිරීමද වැළැක්විය හැකිය.
මෙහි ප්රතිලාභය මූල්යමය වශයෙන් පමණක් සීමා නොවේ. වැඩි වූ විහාරස්ථාන ආදායම භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ නේවාසික පහසුකම්, දහම් පාසල්, පුස්තකාල, භාවනා මධ්යස්ථාන, සනීපාරක්ෂක පහසුකම්, ශාලා, ප්රවේශ මාර්ග, ආබාධිත ප්රවේශ පහසුකම්, උරුම ගොඩනැගිලි සහ දායක දායිකාවන්ගේ පහසුකම් වැඩිදියුණු කිරීමට යොදා ගත හැකිය. බොහෝ විහාරස්ථාන මූලික පහසුකම් පවත්වාගෙන යෑමට පවා අරමුදල් හිඟතාවයකින් පීඩා විඳිති. ඒවායේ දේපළ නුවණින් සහ නීත්යානුකූලව කළමනාකරණය කරන්නේ නම්, විහාරස්ථාන ආධ්යාත්මික, අධ්යාපනික, සංස්කෘතික සහ සමාජ සේවා මධ්යස්ථාන ලෙස තවදුරටත් ශක්තිමත් කළ හැකිය.
වැඩි අරමුදල් මඟින් විහාරස්ථානවල සමාජ සේවා වැඩසටහන් පුළුල් කිරීමටද හැකියාව ලැබේ. දුප්පත් පවුල්වලට සහාය වීම, දරුවන්ට ශිෂ්යත්ව ලබා දීම, වැඩිහිටියන් රැකබලා ගැනීම, ආබාධිත පුද්ගලයන්ට උපකාර කිරීම, මත්ද්රව්ය වැළැක්වීමේ වැඩසටහන් පැවැත්වීම, රුධිර දාන වැඩසටහන් සංවිධානය කිරීම, ආපදා සහන ලබාදීම, උපදේශන සේවා සැපැයීම සහ දරුවන් හා තරුණ පරපුර අතර සදාචාර අධ්යාපනය ශක්තිමත් කිරීම වැනි බොහෝ යහපත් කාර්යයන් සිදු කළ හැකිය. එවිට සාංඝික දේපළ නිශ්ක්රීය වත්කමක් නොව, සමාජයට සජීවී සේවාවක් ලබා දෙන පුණ්ය සම්පතක් බවට පත්වේ.
මෙහි ජාතික ආර්ථික ප්රතිලාභයක්ද ඇත. විහාරස්ථාන සතු ඉඩම් හා ගොඩනැගිලි නිසි ලෙස භාවිත කළහොත්, නීත්යානුකූල ව්යාපාර, උරුම සංචාරක කටයුතු, අධ්යාපනය, කෘෂිකර්මය, සුවතා වැඩසටහන්, භාවනා වැඩසටහන්, සංස්කෘතික ක්රියාකාරකම් සහ ප්රජා සංවර්ධනය සඳහා ඒවා යොදා ගත හැකිය. එමඟින් රැකියා අවස්ථා නිර්මාණය වේ. ප්රාදේශීය ව්යාපාරවලට සහාය ලැබේ. ග්රාමීය ආර්ථිකය ශක්තිමත් වේ. ඉඩම් හා ගොඩනැගිලි වත්කම් ඵලදායී ලෙස භාවිතයට ගැනීමට හැකියාව ලැබේ. වාණිජ ක්රියාකාරකම් නීත්යානුකූලව හා විනිවිදභාවයෙන් සිදු කරන්නේ නම්, අදාළ බදු, ගාස්තු සහ ආර්ථික ක්රියාකාරකම් මඟින් ජාතික ආර්ථිකයටද දායක විය හැකිය.
කෙසේ වෙතත්, සංවර්ධනය යන්න විනාශය ලෙස අර්ථ දැක්විය නොහැකිය. බෞද්ධ විහාරස්ථානයක් ආදායම් උපයා ගැනීම සඳහා වනාන්තර, සතුන්, ජල මූලාශ්ර, ගොවීන් හෝ අනාගත පරපුරට හානි කරන ආකාරයෙන් ක්රියා නොකළ යුතුය. පරිසර ආරක්ෂාව බෞද්ධ වටිනාකම්වලින් වෙන් වූ දෙයක් නොවේ. ගස්, ජලය, සතුන්, ගම්මාන සහ අනාගත පරපුර ආරක්ෂා කිරීම බෞද්ධ කරුණාව සහ අහිංසාවෙහි කොටසකි. විහාරස්ථානයක් සෑම විටම සාමය, ආරක්ෂාව සහ ප්රඥාව ලබාදෙන ස්ථානයක් විය යුතුය.
එබැවින් ඉදිරි මඟ වන්නේ විහාරස්ථාන දේපළ භාවිත නොකර තැබීම හෝ වගකීම් රහිත සූරාකෑමට ඉඩ දීම නොවේ. වඩා යහපත් මඟ වන්නේ සදාචාරාත්මක, නීත්යානුකූල, විනිවිදභාවයෙන් යුතු සහ පරිසර හිතකාමී කළමනාකරණයයි. සෑම ප්රධාන විහාරස්ථානයක්ම නිසි වත්කම් ලේඛනයක් පවත්වා ගැනීම, බදු ගිවිසුම් හා අනෙකුත් එකඟතා සමාලෝචනය කිරීම, අවශ්ය විට වෘත්තීය තක්සේරු ලබා ගැනීම, ආදායම් හා වියදම් වාර්තා පවත්වා ගැනීම සහ සුදුසු සෙසු වෘත්තිකයන්ගෙන් උපදෙස් ලබා ගැනීම සඳහා දිරිමත් කළ හැකිය.
එවැනි සහාය ලබා දිය යුත්තේ නිහතමානී බවෙන් සහ ශ්රද්ධාවෙන් යුතුවය. නීතිය, මුදල් කළමනාකරණය, තක්සේරු කිරීම, ඉංජිනේරු විද්යාව, පරිසර කළමනාකරණය, පාලනය සහ ව්යාපෘති කළමනාකරණය යන ක්ෂේත්රවල වෘත්තිකයන්ට මහ සඟරුවනට ශාසන සේවාවක් ලෙස සහාය විය හැකිය. ඔවුන් උපදෙස් දිය යුතු අතර සහාය විය යුතුය; පාලනය කිරීමට නොයිය යුතුය. ඔවුන්ගේ කාර්යභාරය විය යුත්තේ විහාරස්ථාන දේපළ ආරක්ෂා කිරීමයි; එයින් පුද්ගලික ලාභ ලබා ගැනීම නොවේ.
බෞද්ධ කටයුතු දෙපාර්තමේන්තුව සහ අනෙකුත් අදාළ අධිකාරීන්ටද විහාරස්ථාන සඳහා පැහැදිලි මාර්ගෝපදේශ, සරළ ආකෘති පත්ර, ප්රායෝගික පුහුණුව සහ උපදේශන සහාය ලබා දිය හැකිය. කුඩා විහාරස්ථානවලට විශාල විහාරස්ථානවලට ඇති සම්පත් සෑම විටම නොතිබිය හැකිය. එබැවින් මඟපෙන්වීම ප්රායෝගික, ගෞරවයෙන් යුතු සහ විවිධ විහාරස්ථාන තත්ත්වයන්ට ගැළපෙන ආකාරයෙන් විය යුතුය.
මෙම අදහස් මහ සඟරුවනට එරෙහි විවේචනයක් ලෙස නොබැලිය යුතුය. ඒවායේ අරමුණ භික්ෂූන් වහන්සේලා අසාධාරණ විවේචනවලින් ආරක්ෂා කිරීම, විහාරස්ථාන අවභාවිතයෙන් ආරක්ෂා කිරීම, දායක දායිකාවන්ගේ ශ්රද්ධාව ආරක්ෂා කිරීම සහ පූජනීය දේපළ පුද්ගලික අවශ්යතාවලට අහිමි වීම වැළැක්වීමයි. යහපත් පාලනය බුද්ධාගමට තර්ජනයක් නොවේ. යහපත් පාලනය බුද්ධාගමට ආරක්ෂාවකි.
එබැවින් මෙම නඩු තීන්දුව නුවණින් අවබෝධ කරගෙන ක්රියාත්මක කළහොත් එය ආශිර්වාදයක් බවට පත්විය හැකිය. විහාරස්ථාන දේපළ නිහඬව අහිමි වීම නතර කිරීමට, විහාරස්ථානවලට සාධාරණ ආදායම් උපයා ගැනීමට, භික්ෂූන් වහන්සේලා සහ දායක දායිකාවන් සඳහා පහසුකම් වැඩිදියුණු කිරීමට, සමාජ සේවාව පුළුල් කිරීමට, ජාතික ආර්ථිකයට සහාය වීමට සහ බෞද්ධ ආයතන කෙරෙහි මහජන විශ්වාසය ශක්තිමත් කිරීමට මෙය උපකාරී විය හැකිය.
සංඝික දේපළ යනු ඉඩම් හා ගොඩනැගිලි පමණක් නොවේ. එය පරම්පරා ගණනාවක් පුරා දායක දායිකාවන්ගේ ශ්රද්ධාව, පරිත්යාගශීලීභාවය සහ භක්තියෙන් ගොඩනැගුණු පූජනීය සම්පතකි. එය නීතියෙන් පමණක් නොව, හෘද සාක්ෂියෙන්ද ආරක්ෂා කළ යුතුය.
විහාරස්ථාන දේපළේ සැබෑ අරමුණ පුද්ගලික ලාභය නොවේ. එහි අරමුණ බුද්ධ ශාසනය ආරක්ෂා කිරීම, මහ සඟරුවනට සහාය වීම, දායක දායිකාවන්ගේ යහපත, සමාජයට සේවය කිරීම සහ අනාගත පරපුරේ යහපතයි. මෙම නඩු තීන්දුව ඒ ආකල්පයෙන් පිළිගන්නේ නම්, ශ්රී ලංකාවේ විහාරස්ථාන දේපළ කළමනාකරණය වඩා වගකීම් සහගත, සදාචාරාත්මක, සමෘද්ධිමත් සහ කරුණාවන්ත පද්ධතියක් බවට පත් කිරීමටත්, බුද්ධ ශාසනය අනාගත පරපුර වෙනුවෙන් ශක්තිමත් කිරීමටත් එය මඟ පෙන්විය හැකිය.
ලලිත් ද සිල්වා
හිටපු ප්රධාන විධායක
ශ්රී ලංකා ටෙලිකොම්
5 Viewers
